تبليغاتX
x جهت سفارش تبليغ در سایت ثامن بلاگ کليک کنيد



مجله تخصصی پایپینگ - آرشیو 1395/8
مجله تخصصی پایپینگ - آرشیو 1395/8
<-Description->


دانلود 


شامل:


مواد اولیه رنگ ها

روش های خشک شدن رزین ها و رنگ ها

اثرات محیطی بر رنگ

کنترل آلودگی سطح

آماده سازی سطوح فلزی قبل از رنگ آمیزی

اندازه گیری زبری سطح

آماده سازی شیمیایی

آب شستشو

تععین ضخامت فیلم رنگ

محدوده ضخامت پوشش

پیستوله

عیوب رنگ آمیزی با پیستوله

دستورالعمل اندازه گیری چسبندگی رنگ

تعیین مقاومت رنگ در مقابل ضربه ناگهانی، آزمایش سقوط وزنه

دستورالعمل اندازه گیری سختی فیلم رنگ

دستورالعمل جهت تعیین زمان خشک شدن فیلم رنگ

آزمون پاشش مه نمکی

مقاومت پوشش ها در برابر نفوذ آب در محیطی با رطوبت نسبی 100%‏

عیوب پوشش فسفاته

رنگ آمیزی فولاد گالوانیزه

مقررات ایمنی

آزمون های پوشش های مورد استفاده در محیط های سازگار با مواد غذایی





به این مطلب امتیاز بدهید: 1 2 3 4 5

دانلود کتاب پایپینگ چیست؟

تاريخ 1395/8/24 | توسط piping | نسخه قابل چاپ | بازدید 99


دانلود 


دانشگاه پیام نور مرکز کرج تحصیلات تکمیلی-رشته مهندسی مدیریت ساخت   (Piping)پایپینگ 

استاد راهنما: آقای دکتر آرمین منیرعباسی  

تهیه کنندگان: جواد حسینی رامین تیموری محمد صالح نیا  39بهار

 

2  

اصطلاح پایپینگ عموما در مسائل مربوط به انتقال سیال از طریق لوله ، اتصالات مربوطه و شیرآلات بکار برده          می شود . به عبارت دیگر به سیستم لوله کشی در تاسیسات پایپینگ گفته می شود.  

اقسام پایپینگ :    :جهت انتقال مواد بین مخازن ، تجهیزات و واحدهای فرآیندی Process-1   :جهت لوله کشی های بارگیری و اسکله های دریایی Marin -2   :جهت انتقال آب ، فاضلاب ، آبهای سطحی و مواد زائد که عموما بصورت زیر زمینی اجرا می شود . Civil -3   :جهت انتقال بخار، آب ، هوا و سوخت مصرفی Service(Utility) -4 : لوله کشی با قطر بالا جهت انتقال مواد فرآیندی بین شهرها و ایستگاه ها می باشد. در این گروه Transport -5 Gas Gathering Line جهت انتقال نفت از چاه ها به تاسیسات فروش، Flow Line لوله کشی هایی مانند جهت بهره برداری گاز تا مرکز تفکیک یا پالایشگاه گاز می توان نام برد.         

نمایی از پالایشگاه در حال ساخت میعانات گازی بندرعباس 

 

مراحل انجام پایپینگ :  - مهندسی (طراحی) 1 - تدارکات (خرید) 2 ) - اجرا (ساخت 3 

 : - مهندسی (طراحی) 1  کلیه مدارک اجرایی از جمله P&IDدر این مرحله مطابق        های مربوطه و ... تهیهSpec  وISO و Plot Plan می شود . ابتدا طرح کلی جریان کشیده می شود که چه چیزی از چه نقطه ای تا کدام نقطه. سپس نقشه های مربوطه تهیه شده و بصورت مدارک اجرایی تحویل کارفرما می گردد.  

 : (ISO)نقشه های آیزو متریک این نقشه ها اصلی ترین مدارک اجرایی پایپینگ می باشند که بصورت سه بعدی ترسیم شده و مشخص کننده تمام جزئیات لوله ها و متعلقات آنها در اندازه های معین می باشد. این نقشه کلیه مشخصات اجرایی پایپینگ مانند سایز، طول و جنس لوله، مسیر لوله کشی و محل هایی که لوله ها به تجهیزات متصل می شوند و محل پایه ها و نگهدارنده های سیستم لوله کشی را نشان می دهد.  

 : - تدارکات (خرید) 2 به فرآیندهایی شامل تهیه لیست مناقصه گران ، برگزاری مناقصه ، انتخاب پیمانکار ، انعقاد قرارداد و انجام مراحل   به محل اجرای پروژه اطلاق می گردد .(Material)خرید و حمل مواد مورد نیاز   

 

4                   

نمونه ای از یک نقشه آیزومتریک    

 

5  

 : ) - اجرا (ساخت 9 *مهم ترین وظایف دفتر فنی پایپینگ :  - دریافت و بایگانی آخرین رویژن(نسخه) نقشه ها 1 با نقشه های آیزومتریک و در نهایت یافتن P&ID - بررسی کمبودها و مغایرت رویژن نقشه ها نظیر چک کردن 2 به واحد مهندسی کارگاهی جهت (Technical Query) TQتناقضات و مغایرت های احتمالی و تهیه و ارسال رفع تناقضات .  (MTO) - تهیه و برآورد متریال مورد نیاز از نقشه 3 (Piping Control System) PCS - وارد کردن اطلاعات متریال پایپینگ در نرم افزار 4  - سرجوش گذاری و اسپول بندی نقشه های آیزومتریک و اخذ تاییدیه از کارفرما و بخش نظارت 5 PCS وارد کردن اطلاعات مربوط به سرجوش ها در نرم افزار – 6 -تهیه جبهه کاری قابل انجام برای شاپ و سایت و ابلاغ به واحد اجرا 7 

اسپول و اسپوی بندی به مجموعه ای از لوله و اتصالات لوله اطلاق می شود که در شاپ جوشکاری گردیده و جهت نصب به سایت حمل می شود . برای امکان حمل و نصب آسان تر ، خط به قطعات کوچکتری به نام اسپول تقسیم می شود و از آنجاییکه انجام عملیات جوشکاری در سایت به دلیل وجود محدودیت های مختلف هزینه ی بیشتری نسبت به انجام آن در شاپ دارد در پروژه های پایپینگ همواره تلاش بر این است که حجم عملیات جوشکاری حتی الامکان به شاپ انتقال یابد. نکات مهم در سر جوش گذاری و اسپول بندی:  - شماره گذاری سرجوش ها و اسپول ها در جهت جریان انجام می گیرد 1 - برای تعیین اندازه اسپول ها لازم است فاکتورهای طول، قطر خط، وزن اسپول به گونه ای مورد توجه قرار گیرد 2 که برای جابجایی مشکلی به وجود نیاید. 

 

  اینچ می بایست در سایت کار شوند و نیازی به اسپول بندی ندارند. 2 - سر جوش های زیر 3 - برای شماره گذار سرجوش های شاپ معمولا از دایره و برای سایت از مربع استفاده می شود. 4 - تعیین اندازه ی اسپول باید به صورتی باشد که دارای توجیه اقتصادی جهت جرثقیل مورد نیاز برای نصب اسپول 5 ها داشته باشد. - در بسیاری از موارد جهت جلوگیری از ایجاد مشکلات در مرحله ی نصب، ضروری است که طول لوله موجود 6 میلی متر بیشتر از مقدار مذکور در آیزومتریک درنظر گرفته شود. بدیهی است این 111در یکی از طرفین در حدود مقدار اضافه در صورت عدم نیاز در مرحله ی نصب حذف می گردد.  

متریال مصرفی در پایپینگ : لوله و تیوب : وسایلی هستند که برای انتقال سیالات از یک محل به محل دیگر مورد استفاده قرار می گیرند . از پایپ برای انتقال  اینچ می باشد و از تیوب 2سیال از یک نقطه به نقطه دیگر با فاصله نسبتا زیاد استفاده می شود که عموما سایز بالای برای گردش سیال در داخل یک سیستم یا ماشین محدود به منظور انتقال انرژی و سیستم های ابزاردقیق بکارمی   اینچ می باشد.2رودکه عموما سایزکمتر از 

لوله ها از نظر سیستم ساخت: لوله های درز دار : دراین لوله ها ابتدا ورق به شکل لوله فرم داده شده وسپس محل درز به وسیله جوش به هم پیوسته می شود. این لوله ها به دو صورت مارپیچ و ساده ساخته می شود . لوله های بدون درز : دراین روش لوله ها بدون درز بوده وبرای ساخت آن یک قطعه شمش را گرم کرده وتوسط سمبه ماتریس ازیک قالب مخصوص عبورداده وسپس باغلطکهای مخصوص تحت نورد وکشش قرارمی دهند تا اندازه مورد نظر       بدست آید.  

 

لوله ها از نظر متریال :  - لوله گالوانیزه: بیشتر جهت خطوط لوله آب استفاده می شود 1 -لوله کربن استیل: جهت مایعات و گازهایی که خطر خوردگی ندارند استفاده می شود 2 -لوله کربن استیل نیس :جهت مایعاتی که کمی خاصیت خورندگی دارند 3  :جهت مایعات با دمای بسیار پایین استفاده می شود LTCS -لوله کربن استیل 4 Fire Water -لوله کاپرنیکل: لوله های مقاوم در برابر سایش ، مانند خط 5 -لوله استنلس استیل: جهت مایعات با درجه خورندگی بسیار بالا 6 -لوله های 7 و GRP               :جهت انتقال مایعات با خورندگی بالا و فشارپایین و خطوط زیرزمینی GRE  Sea Waterمانند 

اتصالات :               درجه01 و 45 :از این اتصال جهت تغییر مسیر خط استفاده می شود و اغلب بصورت (Elbow) -زانویی 1 می باشد .           

 

 :این اتصال بصورت انشعاب از لوله اصلی بوده و قسمت رایزر آن هم سایز یا کوچکتر از (tee) -سه راهی 2 هدر است.           

 :این اتصال جهت اتصال لوله های با سایزکوچکتر به لوله های با سایز بزگتر استفاده می (Reducer) -کاهنده 3 شوند که به دو صورت هم مرکز و خارج از مرکز می باشند.          

 

9  

- انشعاب لوله به لوله: این گونه انشعاب کم هزینه ترین روش انشعاب می باشد . در صورت نیاز جهت 4  می گویند.Paddingتقویت در این اتصال از یک ورق استفاده می شودکه به این عمل           

انشعاب بدون پدینگ           

انشعاب به همراه پدینگ 

 

10 

 :(Cap) - کپ 5 این اتصالات جهت مسدود کردن انتهای لوله استفاده می شوند.           

انواع اتصال لوله ها :  - اتصال جوشی لب به لب: 1 این اتصالات مناسب ترین روش برای آب بند کردن لوله های نفت و گاز می باشد که جهت ساخت اسپول ها مناسب است.        

 

11 

 - اتصال جوشی نر و مادگی: 2 این اتصالات مناسب ترین روش برای اتصال لوله های انتقال مواد سمی، اشتعالزا، گران قیمت و خورنده می باشد. این روش اتصال از نظر جوشی استحکام زیاد و از نظر آب بندی مطمئن بوده و هیچگونه فلز جوش وارد لوله            نمی شود.           

 - اتصال رزوه ای(دنده ای): 3 این نوع اتصالات در صنعت نفت و گاز کاربرد کمتری داشته و بیشتر جهت خطوط کم اهمیت و جانبی بکار             می رود . نصب آسان از مزایان این نوع اتصالات می باشد. لوله گالوانیزه بصورت اتصالات دنده ای بکار می رود .          

 

12 

 - اتصال فلنجی: 4 اینچ وبالاتر ودرمواردی که بطوردوره ای احتیاج به باز وبستن سیستم 2ازاین نوع اتصال معمولا برای اندازه های وجود دارداستفاده می شود. این نوع اتصال همیشه بصورت جفت بکار می رود که هرکدام از فلنجها از یکطرف به لوله متصل واز طرف دیگرفلنجها روبروی یکدیگر قرار گرفته وبا پیچ ومهره به هم محکم می شوند. در بین فلنجها   قرارداده می شود. Gasketنیز جهت آب بندی نوعی لایی به نام          

 : (Gasket)واشر یا گز کیت جهت جلوگیری از نشت جریان سیال و آب بند کردن بین دو فلنج استفاده می شود.       

 

13 

محل انجام عملیات اجرایی در پروژه های پایپینگ:   :(Shop) - شاپ 1 Spoolمحلی است خارج از محدوده عملیات اصلی پایپینگ جهت ساخت   :(Field) - سایت 2 محل انجام عملیات اصلی پروژه  

پایپینگ به دو صورت اجرا می گردد :  Above Ground (AG) - روزمینی / 1 این عملیات هم در شاپ و هم در سایت قابل اجرا است.  Under Ground (UG) - زیرزمینی/ 2 این عملیات فقط در محل سایت اجرا می شود.         

 UG/                                                                      زیر زمینی AG/                           روزمینی  

 

14 

 : (Shop)اجرای عملیات پایپینگ در شاپ - حمل لوله ها 1 (Beveling) - شیبدار کردن لبه لوله ها 2 3- Fit up  (Welding) - جوشکاری 4 - بازرسی جوش 5 - تنش زدایی 6 - حمل لوله ها  :بار گیری لوله ها از انبار و حمل و تخلیه در محل شاپ 1  :شیبدار کردن لبه لوله جهت ایجاد درز و یا شکاف جوش را (Beveling) - شیبدار کردن لبه لوله ها 2  می گویند.Beveling        

  می گویند .Fit up : اتصال لوله ها به هم توسط لقمه جهت انجام عملیات جوشکاری را Fit up -9 این عمل توسط وسیله ای به نام فیتر انجام می شود.     

 

15 

 : جوشکاری یکی از فرآیندهای اتصال دائم قطعات(فلزی یا غیر فلزی) است که (Welding) - جوشکاری 4 به دو روش ذوبی و غیر ذوبی انجام می شود. جوشکاری یکی از روش های تولید می باشد و هدف آ اتصال دائمی مواد مهندسی به یکدیگر است به گونه ای که خواص اتصال با خواص مواد پایه برابر باشد . به طور کلی در پایپینگ دو روش متداول جهت جوشکاری وجود دارد :  : - جوشکاری به وسیله الکترود روکش دار 1 این روش به وسیله دست توسط الکترود روکش دار انجام می شود و مقدار عیوب آن از سایر روشها بیشتر است. در این روش حفاظت حوضچه مذاب در برابر اکسیژن و ازت موجود در هوا به عهده پوشش الکترود می باشد .به این روش در اصطلاح جوشکاری برق نیز گفته می شود.        

- جوشکاری آرگون :در این روش حفاظت حوضچه مذاب در برابر اکسیژن توسط گاز آرگون انجام می 2 پذیرد. به الکترود مصرفی در این روش فیلر گفته می شود.        

 

16 

پاس جوش: در جوشکاری هر یک خط جوشکاری را یک پاس می گویند. بسته به اینکه جوشکاری در کدام مرحله باشد سه پاس مختلف قابل تعریفند : : به اولین پاس جوش گفته می شود که در صنایع نفت و گاز معمولا توسط (Root Pass) -پاس ریشه 1 جوشکاری آرگون صورت می پذیرد.   :به پاسهای میانی گفته می شود. (Filling Pass) - پاس پرکننده 2 - پاس رویه: به پاس نهایی گفته می شود. 3 

بازرسی جوش :   : در این روش فقط عیوب ظاهری با چشم غیر مسلح قابل روئیت هستند .(VT) - بازرسی چشمی 1  :در این روش روی جوش ابتدا به وسیله مایع رنگین که خاصیت نفوذ دارد آغشته می کنند. (PT) - مایعات نافذ 2 بعد از مدت زمانی مایع در تمام سوراخ ها نفوذ کرده و توسط ماده دیگری به نام ظاهر کننده عیب و ایراد جوش مشخص می شود. این روش برای ترک های ریز که با چشم قابل روئیت نیستند بیشتر استفاده می شود.  : در این روش از امواج ماورای صوتی که به وسیله ی دستگاه های (UT) - امواج صوتی یا اولترا سونیک 3 مخصوص ایجاد می شود را از محل جوش عبور می دهند. در صورتیکه عیب و ایراد در جوش وجود داشته باشد، امواج معکوس شده و آن را مشخص می کنند. - رادیو گرافی : محل مورد نظر را در مقابل اشعه قرار داده و در پشت آن هم فیلم مخصوص قرار می دهند. 4 چون اشعه از تمامی اشیا عبور می کند چنانچه در جوش ترک یا حفره ای وجود داشته باشد روی فیلم عکاسی آن عیب نشان داده می شود.  و یا (Repair) نسبت به ترمیم جوش(Reject)در صورتیکه جوش در تست های انجام شده مورد تایید واقع نشود  در محل جوش اقدام می شود.(Cut Out) بریدن کل لوله   

 

17 

تنش زدایی جوش : پس از انجام جوشکاری همواره مقداری تنش پسماند در قطعه جوش شده باقی می ماند. این تنش به دلیل گرم و سرد شدن موضعی و غیر یکنواخت تولید شده و باعث افت کیفیت جوش می شود. یکی از روشهای تنش زدایی روش حرارتی است. در این روش قطعه جوش شده بصورت یکنواخت تا درجه حرارت مناسب حرارت داده شده، به مدت کافی در آن درجه حرارت نگهداری می شود و سپس به صورت یکنواخت سرد می شود.  

 :(Field)اجرای عملیات پایپینگ در سایت  (Spool) - نصب اسپول 1 2- Fit up  (Welding) - جوشکاری 3 - بازرسی جوش 4 - تنش زدایی 5 (Support) - نصب ساپورت 6   :(Support)ساپورت ساپورت باعث ثابت شدن لوله در محل مورد نظر، حفظ لوله از تنش های داخلی و خارجی، جلوگیری از لرزش لوله و ... بکار گرفته می شود . Dummy Support , Shoe , Clamp , ساپورت انواع مختلفی از جمله Trunnion , Cold  و ... دارد که بسته به نوع تنش و محل ساپورت بکار گرفته Shoe , Tee Post ,Guide , Hanger می شوند .   

 

18 

     :این نوع ساپورت از یک طرف به زیر پایپ جوش شده و از سمت دیگر به زمین متصل Dummy Support می شود.          

 : این نوع ساپورت از قسمت زیرین به تکیه گاه هایی متصل شده و در قسمت قوسی شکل به Shoe(بالشتک) لوله جوش داده می شود.           

 

19 

  : در این نوع ساپورت از قسمت کناری پایپ به عنوان تکیه گاه استفاده می شود .Trunnion          

   :این نوع ساپورت برای خطوطی مورد استفاده قرار می گیرد که نمی توان ساپورت را به آنها جوش کرد. Clamp          

 

20 

  : این نوع ساپورت از قسمت بالایی به یک فنر متصل بوده و قسمت پایینی آن لوله را در بر می گیرد..Hanger        

 بوده که لوله به روی T : در این نوع ساپورت قسمت زیرین به زمین متصل و قسمت فوقانی به شکل Tee Post همین قسمت تکیه داده می شود.            

 

21 

 : UG/(Field)اجرای عملیات پایپینگ خطوط زیرزمینی در سایت  - بازرسی جوش 6 - خاکبرداری                                               1 - تنش زدایی 7 - حمل لوله از انبار به محل سایت                2 3-     - ایجاد لایه محافظ 8                                                  Laying 4-        (Back Fill) - خاکریزی 9                                               Fit up (Welding) - جوشکاری 5 

خاکبرداری: خاکبرداری مسیر لوله کشی با عمق و عرض تعیین شده در مدارک پروژه انجام می گردد. این عملیات عموما توسط بیل مکانیکی انجام می پذیرد.   :به عملیات ریسه کردن لوله ها در کنار مسیر مورد نظر گفته می شود. Laying ایجاد لایه محافظ در برابر خوردگی: حفاظت لوله های زیرزمینی از طریق حفاظت کاتدی همراه با عایق پوش کردن صورت می پذیرد. عایق کاری به دو صورت سرد و گرم انجام می شود . عایق کاری سرد: شامل فعالیت های زیر می باشد : تمیزکاری لوله ها به وسیله برس سیمی، سند بلاست، ساچمه زنی انجام می شود. اجرای لایه پرایمر روی لوله  پیچیدن نوار زیری و نوار رویی کلیه عملیات فوق در طول لوله (بغیر از محل سرجوش ها) معمولا در کارخانه انجام گرفته و لوله به سایت حمل    می شود. محافظت محل سرجوش ها و اتصالات در زمان اجرا در سایت انجام می گیرد. عایق کاری گرم:  در این نوع عایق کاری از قطران زغال سنگ یا قیر زغال سنگی استفاده می شود که این قیر با استفاده از پرایمر مخصوص خود و نوار پشم شیشه زیر و رویی بکار می رود.  :پس از تکمیل عملیات پایپینگ و قرار دادن لوله در محل ترانشه مسیر خاکبرداری شده (Back Fill)خاکریزی توسط خاک مناسب در لایه های مختلف پر شده و متراکم می گردد. این عملیات به دلیل کم عرض بودن محل خاکریزی معمولا به وسیله کمپکتور دستی انجام می شود. 

 

22 

پیش راه اندازی پیش راه اندازی شامل مراحل زیر می باشد :  - هیدرو تست 1 2- Flushing / Air Blowing 3- Reinstatement   - پوشش (رنگ آمیزی) 4  - هیدرو تست : آزمایشی است جهت کنترل نشتی خطوط که شامل فعالیت های زیر می باشد 1  :چک کردن خطوط از لحاظ مختصات و مطابقت آنها با مختصات موجود در نقشه. Line Alignment-1 :به مجموعه ای از نقشه ها و مدارکی گفته می شود که خطوط آنها در ارتباط با یکدیگر Test Package -2 بوده و دارای فشار تست یکسان و یا نزدیک به هم باشند. هدف از تست پکیج تقسیم بندی خطوط به بخش های کوچکتر که لوپ نامیده می شوند و بر اساس آن امکان کنترل بهتر و تکمیل خطوط ناقص یا رفع پانچ های تعیین شده، انجام می پذیرد. : تست پکیج های تهیه شده جهت تعیین پانچ ها به کارفرما ارسال می گردد. پس از تعیین Punch Cleaning-3 شدن پانچ ها، موارد جهت انجام تست توسط پیمانکار برطرف می گردد.  بسته و داخل آن را با آب پر می کنند وآن را Blind Flange - انجام تست: ابتدا دوطرف خط تعیین شده را با 4 برابر فشار طراحی) به مدتی که در مدارک پروژه آمده قرار می دهند. اگر فشار خط در مدت 5/1تحت فشار(عموما زمان مذکور کاهش نیافت، تست خط مورد تایید می باشد.   :این مرحله شامل عملیات خارج کردن آب هیدرو تست و تمیز کاری و Flushin / Air Blowing -2 خشک کردن لوله ها با هوا یا بخار می باشد.     

 

23 

 ها در محل خود، باز کردن کلیه قطعات Valve  : این مرحله شامل بستن کلیه Reinstatement - تثبیت یا 9 موقت و بستن قطعات اصلی ، تکمیل ساپورت ها ، بولت ها ونظیر آن می باشد.  : - پوشش 4 در برابر رطوبت و خاک آنها را رنگ آمیزی می کنند که شامل مراحل زیر AGبرای محافظت تجهیزات و خطوط می باشد: -تمیزکاری سطح لوله: در این مرحله سطوح مورد نظر را کاملا تمیز وعاری از هرگونه زنگ، چربی وحتی 1 (Shot Blas ویا ساچمه زنی(Sand Blast)رنگ کارخانه ای می نمایند. برای این کار ازروش شن پاشی استفاده t) می گردد. - رنگ لایه زیرین: این لایه رنگ بلافاصله بعد از انجام تمیزکاری سطح در شاپ صورت می پذیرد. دراین 2 مرحله محل سرجوش ها رنگ آمیزی نمی شود. این محل ها پس از انجام عملیات جوشکاری در سایت رنگ آمیزی می گردند.  - رنگ لایه میانی و نهایی: اجرای این لایه از رنگ آمیزی در محل سایت انجام می شود. 3 

عایق های حرارتی : جهت جلوگیری از اتلاف حرارت و یا جلوگیری از کندانس شدن فرآیند از عایق های حرارتی استفاده می شود. عایق های حرارتی به دو صورت گرم و سرد می باشند. عایق های گرم: جهت چلوگیری از اتلاف انرژی حرارتی یا برای حفاظت اشخاص از تماس بدن با لوله های داغ  درجه) استفاده می شود. عایق های گرم معمولا از جنس پشم سنگ می باشند که بصورت پتویی، تخته 65(بالای ای و یا پیش ساخته وجود دارند. برای نصب این عایق ها دور تجهیزات و لوله کشی بایستی از سیم، تسمه و بست استفاده کرد. عایق های سرد : جهت جلوگیری از ایجاد تعرق در لوله های با دمای پایین یا حفاظت اشخاص و جلوگیری از تماس بدن به لوله استفاده می شود. جنس این عایق ها معمولا از پلی یورتان بصورت جامد و سخت می باشد. 



به این مطلب امتیاز بدهید: 1 2 3 4 5

دانلود راهنمای ارت سنجی کلمپی مگر

تاريخ 1395/8/22 | توسط piping | نسخه قابل چاپ | بازدید 78


دانلود 


ترجمه: وحید اکبرزاده




* پیشگفتار

شرکت Megger از مؤسسات با اهمیت در تولید لوازم اندازهگیری الکتریکی به شمار میرود.

پیشینة این شرکت به اواخر سدة نوزده میلادی متکی است که شرکتی با نام

Evershed & Vignoles در انگلستان تاسیس شد و یکی از اولین دستگاههای تولیدی این

شرکت یک مولد دستی بود که با تولید ولتاژ زیاد، امکان تست مقاومت در محدودة مگا اهم

را فراهم میکرد. نام این دستگاه از MEGaohm metER به Megger خلاصه شده و سپس

بهصورت یک نام تجاری درآمد. این اختراع به دستگاه متداولی در تست عایقی تبدیل شده

و در سراسر جهان مورد استفاده قرار گرفت. علاوه بر این شرکت مزبور دارای موارد متعدد

حق ثبت اختراع در زمینههای مختلفی است که عمدة آنها مربوط به اندازهگیری الکتریکی

هستند.

شرکت اولیه با ادغام در شرکتهای دیگر در سال 1987 نام خود را به

Megger Instruments Limited تغییر داد و اکنون دفاتر اصلی آن در کشورهای انگلستان،

آمریکا، سوئد و آلمان واقع شدهاند. بیش از 1۰۰۰ نوع محصول در ۲۵ گروه از تولیدات

این شرکت است که در سه شاخة قدرت، تاسیسات ساختمانی و مخابرات دستهبندی

شدهاند.

کتابچهی حاضر به معرفی روش اندازهگیری مقاومت ارت با استفاده از دستگاههای کلمپی

میپردازد و از دو جزوه به اسامی Guide to Clamp-on Earth Testing و راهنمای استفاده

از دستگاههای ارتسنج کلمپی DET14-DET24 که هر دو از انتشارات شرکت Megger

هستند تهیه شده است.

نکتة حائز اهمیت اینکه این کتابچه روشهای استفاده از دستگاه کلمپی را بررسی کرده و

اعداد و ارقام و شیوههای اجرای تاسیسات اشاره شده در آن ممکن است با ضوابط و

استانداردهای کشور ما متفاوت باشند.

تقاضا دارم در صورت مشاهدة اشتباهات نگارشی و فنی، آنها را از طریق ایمیل

akbarzadeh50@gmail.com به اینجانب منتقل فرمائید تا در ویرایشهای بعدی اصلاح

شوند.

با سپاس فراوان

اکبرزاده

آذر 94

راهنمای ارت سنجی کلمپی  

* مقدمه

آزمایش کیفیت سیستم زمین یکی از اساسیترین مباحث در زمینة نگهداری سیستمهای الکتریکی به شمار میرود. از الکترودهای زمین برای

تامین مسیری امن جهت دفع جریانهای ناشی از خطا، برخورد صاعقه، الکتریسیتة ساکن و امواج الکترومغناطیسی یا رادیویی استفاده میشود.

با گذشت زمان، سیستمهای زمین به دلیل شرایط محیطی یا بلایای طبیعی )نظیر برخورد صاعقه( دچار تضعیف یا تخریب میشوند. همچنین

با توسعه تاسیسات ممکن است نیاز به تغییراتی در سیستم زمین نصب شده احساس شود.

از خطرات ناشی از تضعیف سیستم زمین میتوان به برقگرفتگیهای مرگبار، صدمه به تجهیزات یک کارخانه، کاهش راندمان لوازم حساس

برقی، اشکال در خطوط ارتباطی دیجیتالی و افزایش دما و احتمال آتشسوزی اشاره کرد. سیستمهای زمین بدلیل احداث خارج از محوطة

ساختمانی یا کارگاهی و دفن در زیر خاک، نسبت به سایر امور تاسیسات برقی چالشهای متفاوتی محسوب میشوند. تنها راه اطمینان از

توانایی سیستم در دفع جریانهای خطا و امواج مزاحم، اندازهگیری دورهای مقاومت زمین آن سیستم است.

یک سیستم زمین خوب ضمن محافظت از اشخاص و تجهیزات، سبب بهبود راندمان لوازم حساس الکترونیکی نیز میشود. همبندی با زمین

نیز یکی از بخشهای اصلی سیستم بوده و آزمایش کیفیت اتصال زمین همبندی باید در برنامهریزی برای نگهداری سیستمهای الکتریکی

مد نظر قرار گیرد. تا دهة 1980 روش افت ولتاژ )و انواع مختلف آن( تنها شیوة موجود برای چنین آزمایشی بود. تا اینکه در این دهه روش

گیرهای (Clamp-on) یا بدون میله (stake-less) ابداع و به تدریج به محبوبیت و مقبولیت آن اضافه شد.

این کتابچه با تمرکز بر ارتسنجهای کلمپی تهیه شده تا درک مناسبی از روش کار این دستگاهها و موارد قابل استفاده و غیر قابل استفادة

آنها فراهم شود. برای اطلاعات بیشتر در مورد آزمایشهای افت ولتاژ و مقاومت ویژة خاک به کتابچهی دیگر شرکت Megger به نام

Getting Down to Earth مراجعه نمایید.

* روش افت پتانسیل یا افت ولتاژ

چنانچه ذکر شد روش گیرهای (Clamp-on) یا بدون میله (stake-less) روش نسبتاً جدیدی برای بررسی کیفیت اتصال زمین به شمار

میرود. اما تاریخچة روش افت ولتاژ به دهة 1930 و تحقیقات پروفسور H.B. Dwight )استاد دانشگاه MIT ( بازمیگردد. این روش با وجود

آنکه دقیقترین شیوة اندازهگیری مقاومت الکترود زمین است، مشکلات و معایبی نیز دارد. در این جا بدون ورود به مباحث تئوری یا فرمولهای

ریاضی مربوطه، با اصول اساسی این روش آشنا میشویم.

در این روش بایستی میلهای بنام الکترود جریان در فاصله مناسبی از الکترود زمین که به اندازة سیستم زمین بستگی دارد در خاک کوبیده

شود )لازم به ذکر است که اتصال الکترود زمین از سیستم باید قطع شود(. حال دستگاه ارتسنج به الکترود ارت تحت سنجش، الکترود جریان

و یک الکترود ولتاژ متصل میشود. با تقسیم فاصلة بین دو الکترود به 10 قسمت مساوی، الکترود ولتاژ در 10 ، ۲0 ، 30 ، . . . و 90 درصدی

فاصلة بین الکترود زمین و الکترود جریان در خاک کوبیده شده و در هر نقطه اندازهگیری انجام میشود. سپس مشابه شکل زیر نموداری از

اعداد قرائت شده نسبت به طول ترسیم کرده و قسمتی از منحنی که به خط صاف تبدیل شده مقاومت تقریبی الکترود ارت را به دست

میدهد.

  راهنمای ارت سنجی کلمپی

شکل « ۱ »

با تغییر مکان الکترود جریان و تکرار آزمایش میتوان به این نتیجه رسید که این روش برای اندازهگیری مقاومت ارت کاملاً قابل اطمینان

بوده و درصورت تأمین مسافت لازم برای قرارگیری الکترود جریان، قابلیت استفاده برای سیستمهای زمین با هر اندازهای را دارا میباشد. این

روش مورد تائید IEEE و سازگار با IEEE 81 بوده و در شرایط آرمانی ارائهی آن بهعنوان تنها روش اندازهگیری مقاومت زمین، امکانپذیر

بود. ولی از آنجا که همیشه به شرایط ایدهآل دسترسی نداریم، با سه محدودیت عمده در مورد این روش مواجه هستیم:

1 - این شیوه بسیار زمانبر و پرزحمت است. باید موقتاً میله یا الکترودهایی در خاک کوبیده شده، سپس جابجا شوند. نیاز به برقراری اتصال

با سیم بین آنها داشته و در نهایت اطلاعات قرائت شده به شکل نموداری ترسیم شوند.

۲ - برای انجام آزمایش بایستی الکترود ارت از سیستم جدا شود. در نتیجه در طول عملیات سنجش، سیستم در معرض محافظت نیست. پس

از اتمام عملیات نیز باید الکترود را مجدداً به سیستم متصل نمود که علاوه بر اتلاف وقت بیشتر، احتمال بروز خطا در صورت اتصال ضعیف

یا نادرست را به همراه دارد.

3 - محدودیتهای مکانی و سازههای اطراف میتوانند مانع بزرگی در جاگذاری الکترودهای کمکی ایجاد کنند.

راهنمای ارت سنجی کلمپی  

* ارتسنج کلمپی یا گیرهای

ارتسنج کلمپی در صورت استفادة صحیح، سبب افزایش کارآیی و سرعت میشود زیرا لزومی به جداسازی سیستم ارت و جاگذاری الکترودهای

موقت نیست. درون گیرة دستگاه از یک سیمپیچ فرستنده جهت اعمال ولتاژ و یک سیمپیچ گیرنده جهت اندازهگیری جریان استفاده شده؛

این دستگاه ولتاژ مشخصی را به یک مدار کامل اعمال کرده و پس از اندازهگیری جریانی که در مدار جاری میشود، )با استفاده از قانون اهم(

مقاومت مدار را محاسبه میکند.

شکل « ۲ »

مطابق شکل فوق ارتسنج کلمپی برای عملکرد درست به یک مدار الکتریکی کامل نیاز داشته و کاربر باید از اینکه زمین در مسیر بازگشت

جریان قرار دارد اطمینان حاصل کند. در این روش مقاومت کل مسیری که سیگنال اعمالی از آن عبور کرده اندازهگیری میشود.

* ارت تستر کلمپی )گیرهای( چگونه کار میکند؟

در شکل زیر یک سیستم ارت الکترودی مشاهده میشود. )در برخی کشورها همبندی لوله فلزی آب به سیستم زمین مجاز نیست(. با فرض

اینکه هدف ما اندازهگیری مقاومت زمین الکترود سبز رنگ سمت راستی است، معمولا بایستی الکترود را از سیستم جدا و از روش تست

سهسیمه استفاده کرد که این روش به دلیل نیاز به کوبیدن میلههای کمکی همیشه قابل استفاده نیست؛ از جمله در مواجهه با کاشی، موزائیک

یا بتون.

  راهنمای ارت سنجی کلمپی

شکل « ۳ »

یک روش برای فائق آمدن بر این مشکل، استفاده از یک ارت سنج کلمپی است که فقط باید گیره دستگاه را به دور الکترود حلقه کرد. اما

کاربر باید به خوبی با نحوه کار دستگاه و اینکه چگونه اندازهگیری انجام میشود آشنا باشد تا اندازهگیری دقیقی از مقاومت زمین صورت گیرد.

در شکل ۴ مدار معادلی برای وضعیت حاکم بر شکل 3 ترسیم شده است. هر یک از اجزای مدار از قبیل لوله آب و الکترودها دارای مقاومتی

نسبت به زمین هستند.

ارت سنج کلمپی تمام این عناصر را با هم موازی و با الکترود مورد آزمایش بصورت سری در نظر گرفته و در نتیجه

بجای مقاومت الکترود مورد نظر، مقاومت معادل کل حلقه را اندازه میگیرد.

مثلاً در شکل ۴ که الکترود مورد نظر دارای مقاومت زمین 10 اهمی است، ارت سنج عدد 99 / 1۲ اهم را نمایش میدهد. برای فهم بهتر

موضوع، روشی که این دستگاه بر مبنای آن عمل میکند را بررسی میکنیم.

شکل « ۴ »

در داخل کلمپ یا گیره دستگاه از دو سیمپیچ استفاده شده است که یکی از آنها جریانی را در مدار القا و دیگری جریان القا شده را اندازه

میگیرد. ولتاژ ورودی به سیمپیچ اول مقدار ثابتی داشته در نتیجه جریان القا شده در مدار با مقاومت معادل آن رابطه مستقیم دارد.

راهنمای ارت سنجی کلمپی  

شکل « ۵ »

نکته مهم که باید در نظر داشت این است که در اندازهگیری بدون الکترود )با استفاده از روش کلمپی(، مقاومت کل یک حلقه اندازهگیری

میشود. از اینجا دو قانون کلیدی و کاربردی در اندازهگیریهای بدون الکترود به شرح زیر حاصل میشود:

۱ - وجود یک لوپ یا حلقه برای اندازهگیری لازم است.

الف( باید مسیری متشکل از مقاومتهای سری و موازی داشته باشیم و هر چه مقدار مقاومت معادل کمتر باشد، بهتر است. هرچه تعداد

الکترودها یا مسیرهای عبور جریان به زمین بیشتر باشد، نتایج حاصل از اندازهگیری الکترود مورد نظر به مقاومت زمین واقعی آن الکترود

نزدیکتر خواهد بود.

ب( اگر لوپ یا حلقهای برای اندازهگیری نداشته باشیم، میتوانیم به کمک یک الکترود موقت حلقه تشکیل دهیم. )توضیحات بیشتر در ادامه(

۲ - ارت )مقاومت زمین( باید بخشی از لوپ یا حلقه باشد.

دقت کنید که به دلیل وجود هادی یا سازه فلزی، مدار از آن طریق بسته نشده باشد، مگر اینکه هدف بررسی صحت اتصالات باشد.

  راهنمای ارت سنجی کلمپی

چنانچه اشاره شد، هر چه تعداد مسیرهای موازی بیشتر باشد، نتیجه اندازهگیری به مقاومت زمین واقعی الکترود مورد نظر نزدیکتر خواهد

بود. در شکل 6 به این مطلب پرداخته شده است. اگر مقاومت زمین واقعی هر الکترود 10 اهم باشد، مقاومت اندازهگرفته شده برای الکترود

سبز به کمک ارت سسنج کلمپی با وجود چهار الکترود موازی 5 / 1۲ اهم و در صورت وجود هشت الکترود موازی 83 / 10 اهم خواهد بود که

دومی به مقاومت زمین واقعی الکترود ) 10 اهم( نزدیکتر است.

شکل « ۶ »

از ارت سنج کلمپی میتوان برای تشخیص الکترود ضعیف هم استفاده نمود. طبق شکل ۷، اگر برای هر الکترود یک بار عمل تست را انجام

داده و در اندازهگیری یکی از الکترودها عدد 5 / 5۲ اهم و برای سایر الکترودها عدد 1 / 13 اهم به دست آمده باشد، نتیجه میگیریم که الکترود

اولی اتصال خوبی با جرم زمین نداشته و نیاز به اصلاح دارد.

شکل « ۷ »

10

Ω

10

Ω

10

Ω

10

Ω

10

Ω

10

Ω

10

Ω

10

Ω

10

Ω

10

Ω

10

Ω

10

Ω

10

Ω

10

Ω

10

Ω

10

Ω

10

Ω

50

Ω

10

Ω

10

Ω

Poor electrode Rp

راهنمای ارت سنجی کلمپی  

* موارد استفاده از ارت سنج کلمپی

ارت سنج های کلمپی کاربردهای متعددی دارند که به تعدادی از آنها اشاره میشود. این مثالها جنبه معرفی دارند و ممکن است با ضوابط

فنی برخی کشورها مغایر باشند چنانچه اتصال لوله آب به سیستم ارت در بعضی کشورها مجاز نیست.

شکل زیر که در صفحات قبل هم آمده بود یکی از کاربردهای متداول این ارت سنج است. ارت سیستم میتواند شینه ارت اصلی یک ساختمان

یا اتصال ارت یک دستگاه باشد که به منظور محافظت آن از بارهای استاتیک دایر شده است.

« شکل ۸ »

به عنوان یک مثال دیگر به شکل زیر توجه کنید که تعدادی الکترود ارت موازی را نمایش میدهد.

  راهنمای ارت سنجی کلمپی

شکل « 9 »

درصورتیکه هدف اندازهگیری مقاومت زمین الکترود شماره 6 باشد و حلقة ارتسنج را به دور آن حلقه کنیم، مدار معادل زیر حاصل میشود:

شکل « ۱0 »

مقاومت کل مدار از رابطه زیر به دست میآید:

Rloop = R6 + (1/ (1/R1 + 1/R2 + 1/R3 + 1/R4 + 1/R5))

در صورتیکه مقاومت هر یک از الکترودها 10 اهم باشد مقاومت کل برابر 1۲ اهم خواهد شد که تقریبا به مقاومت واقعی الکترود مورد نظر

نزدیک است. ولی اگر تعداد کل الکترودها 60 عدد باشد، عدد قرائت شده برابر 1۷ / 10 اهم خواهد بود.

راهنمای ارت سنجی کلمپی  

سئوالی که اغلب مطرح میشود این است که آیا سنجش یک الکترود تنها )نظیر شکل

روبرو( که به جایی هم وصل نیست با ارت سنج کلمپی امکان پذیر است؟

مطابق اولین قانون طلایی که مطرح شد وجود یک حلقه )لوپ( برای اندازهگیری مقاومت

ضروری است. پس معمولاً به این سئوال پاسخ منفی داده میشود .

با این حال میتوان با برقراری یک ارتباط موقت با یک اتصال ارت مناسب، یک حلقه

تشکیل داده و اندازهگیری را انجام داد. مشخص نیست که عدد به دست آمده مقاومت

کدام اتصال زمین را نشان میدهد ولی اگر هدف به دست آوردن مقاومت زیر 10 اهم

برای الکترود مورد نظر باشد و عدد حاصل هم این خواسته را تامین کند )چون دو مقاومت

با هم سری شدهاند( میتوان نتیجه گرفت که مقاومت الکترود در محدودة مورد نظر قرار

دارد. فقط باید توجه کرد که الکترود و اتصال زمین بکار رفته در حوزه ولتاژ هم تداخل

ایجاد نکرده باشند .

هر چه تعداد الکترودهای زمین موازی که با الکترود تحت سنجش سری شدهاند بیشتر باشد، عدد حاصل به مقاومت زمین واقعی الکترود

نزدیکتر خواهد بود. در شکل زیر یک ارتباط موقت با لوله آب فلزی به عنوان یک الکترود ارت برقرار گشته و مورد استفاده واقع شده است.

شکل « ۱۲ »

چنانچه گفته شد عدد قرائت شده با این دستگاه همواره بیش از مقاومت واقعی الکترود مورد اندازهگیری خواهد بود. این خطا در واقع باعث

افزایش ایمنی خواهد بود زیرا مقاومت الکترود تحت سنجش قطعاً کمتر از عدد قرائت شده است، به عبارت دیگر اگر عدد خوانده شده، از

میزان مقاومت مجاز کمتر باشد کاربر اطمینان خواهد داشت که مقاومت الکترود نیز از مقدار مجاز کمتر بوده و حداقل مورد نیاز را تأمین

میکند.

پس از آشنایی کلی با ارتسنج کلمپی، برخی دیگر از موارد استفادة این دستگاه معرفی میشوند.

شکل « ۱۱ »

  راهنمای ارت سنجی کلمپی

 در شکل زیر اتصالات ارت متعدد در هر یک از تیرها و نیز در ترانسفورماتور هوایی توزیع، کاربرد ایدهآلی برای یک ارت سنج کلمپی

تعریف میکنند.

شکل « ۱۳ »

هر یک از تیرها از یک الکترود زمین به منظور حفاظت و ایمنی در برابر بروز خطا و صاعقه استفاده کرده و در ترانس توزیع هوایی )با آرایش

ستاره( نیز دو الکترود به کار گرفته شده است. در چنین سیستمی مقاومت زمین کل باید کمتر از 3 / 0 تا 5 / 0 اهم بوده و مقاومت هر یک از

الکترودها باید کمتر از 10 تا ۲0 اهم باشد.

در اینجا باید از اتصال الکترودهای ارت از طریق هادی بالاسری )سیم سبز رنگ( اطمینان داشت تا اندازهگیری درستی انجام گیرد.

 از کاربردهای قابل ذکر دیگر، اندازهگیری مقاومت الکترود مربوط به کنتور یا کابل سرویس مشابه شکل 1۴ است. در این حالت هم به

دلیل احتمال وجود مسیرهای متعدد به ارت، دو یا چند الکترود و حتی اتصال به لوله آب بایستی مکان مناسب جهت انجام آزمایش را شناسایی

کرد. گاهی بهتر است در صورت عدم امکان تشخیص هادی اتصالی به الکترود ارت، گیره ارت سنج را مستقیما به دور الکترود تحت آزمایش

حلقه کرد.

شکل « ۱۴ »

راهنمای ارت سنجی کلمپی  

 با توجه به قانون مهم مطرح شده که وجود یک لوپ از مقاومتها را ضروری

میداند، گاهی در مورد تیرها این لوپ حداقل در محلی که باید باشد، وجود ندارد.

در شکل مقابل سیستمی با ترانسفورمر دارای آرایش ستاره-مثلث با دو الکترود

که روی یک تیر چوبی نصب شده، ملاحظه میشود )ثانویة ترانس با سه سیم

به شبکة توزیع ارتباط داده شده(.

هیچیک از الکترودها به هادی ارت بالاسری متصل نیستند؛ یکی از آنها بهعنوان

زمین حفاظتی به بدنه فلزی ترانس و دیگری بهعنوان زمین الکتریکی به نقطه

ستارة ثانویة ترانس در سمت فشار ضعیف اتصال یافتهاند. باید توجه داشت که

در اینجا لوپ میتواند از دو گروه الکترود فوق بهعلاوة تیر چوبی تشکیل شده

و عدد بزرگی که به اشتباه در اندازهگیری حاصل میشود کاربر را دچار خطا کند.

در شکل زیر از نقطه ستارة ترانس اتصالی به شبکه توزیع محلی و سیستم ارت

آن برقرار شده که سبب میشود مدار مناسبی جهت اندازهگیری تشکیل شود

)ثانویة ترانس با چهار سیم به شبکة توزیع ارتباط داده شده(. یادآوری میشود

که عدد قرائت شده در اینجا حاصل سری شدن مقاومت ارت شبکه توزیع با

الکترودهای مورد اندازهگیری است و مقاومت هر یک از آنها از عدد خواندهشده

کمتر است.

شکل « ۱۶ »

شکل « ۱۵ »

  راهنمای ارت سنجی کلمپی

 یکی دیگر از موارد استفاده قابل ذکر، در رابطه با روشنایی معابر است. برای اندازهگیری مناسب بایستی مطابق شکل 1۷ ، سنجش در

نزدیکترین نقطه به الکترود زمین صورت گیرد، نه در سمتی که هادی زمین به هادی مشترک بین الکترودها اتصال یافته.

شکل « ۱۷ »

هادی ارت مشترک

راهنمای ارت سنجی کلمپی  

 یکی دیگر از کاربردهای ایدهآل اندازهگیری بدون میلة کمکی )روش کلمپی( در سنجش الکترودهای ارت صاعقهگیرها است. عملکرد

مناسب سیستم صاعقهگیر در یک ساختمان رابطه مستقیمی با کیفیت اتصال زمین آن دارد. معمولا در هر گوشهی ساختمان یک الکترود قرار

میگیرد که در مورد اضلاع طویل ممکن است الکترودهای اضافی میانی هم نصب شده باشند. برای برقراری اتصالات هم از تسمههای مسی

به عرض 50 میلیمتر استفاده میشود. )شکل 18 )

شکل « ۱۸ »

در شکل 18 ارت سنج مستقیما به دور الکترود حلقه شده که با توجه به دفن آن در یک گودال کوچک، اغلب مقدور نیست. ضمنا معمولا

هادیهای نزولی صاعقهگیر توسط بستهای ارتباطی چفت شدهاند که برای تست اتصالات قابل جداسازی هستند. این بستها موقعیت مناسبی

برای استفاده از یک ارت سنج کلمپی فراهم میکنند و با این اندازهگیری کل لوپ شامل تمام اتصالات و تسمهها سنجیده میشود. لازم به

ذکر است که با توجه به فرکانس کاری متفاوت روشهای مختلف اندازهگیری، ممکن است مقادیر حاصل از آنها )بخصوص در بناهای مرتفع(

دقیقا یکسان نباشند ولی در این مورد خاص همگی معتبر و قابل استناد هستنند.

شکل « ۱9 - بست ارتباطی قابل جدا سازی و اندازهگیری با ارتسنج کلمپی »

  راهنمای ارت سنجی کلمپی

اغلب سیستمهای حفاظت از صاعقه در کارخانجات - به ویژه در اروپا - از برقگیرهایی تشکیل شدهاند که در فواصل منظمی روی سقف

نصب شده و طبق شکل ۲0 به هم و به الکترودهای زمین متصل شدهاند. این شیوة اتصال سبب کاهش بیشتر مقاومتهای سری با مسیر ارت

شده و در نهایت عدد حاصل از سنجش مقاومت هر یک از الکترودها به مقدار واقعی مقاومت زمین آن نزدیکتر خواهد شد.

شکل « ۲0 »

• نکاتی در اندازهگیری سیستمهای صاعقهگیر

▪ با توجه به امکان وجود اتصالات دیگر به این

سیستم، اپراتور باید حلقه دستگاه را پائینتر از

کلیه اتصالات )نزدیکترین مکان به الکترود( به

دور هادی نزولی بیاندازد، در غیر اینصورت

الکترود با سایر مسیرها به زمین موازی خواهد

شد. مثلاً در شکل مقابل مسیر ارت مشخص

بوده و امکان تست در نقاط زیرین آن فراهم

است.

شکل « ۲۱ »

راهنمای ارت سنجی کلمپی  

▪ در شکل زیر با مسیر رایزر خشک آتشنشانی همبندی صورت گرفته است.

شکل « ۲۲ »

▪ احتمال همبندی با سازههای فلزی دیگر از قبیل نردهّهای راهپله و بالکنهای فلزی و پله فرار هم وجود دارد و بایستی در زمان سنجش،

این نقاط بالاتر از محل حلقهکردن ارت سنج قرار گیرند.

شکل « ۲۳ »

در اینجا قطعی هادی نزولی در طبقه فوقانی

رخ داده و اتصال دو تسمه در زیر تراس سبب

میشود در همکف اندازه مقاومت مناسبی در

اندازهگیری هر یک از تسمهها حاصل شود.

تسمه یا هادی نزولی در بالا و پائین تراس

  راهنمای ارت سنجی کلمپی

 شکل ۲۴ و آرایش الکترودهای زمین را در این شکل به عنوان نمونهای از یک مرکز سوئیچینگ مخابراتی در نظر بگیرید. در اینجا از

ارتسنج کلمپی بجای اندازهگیری مقاومت ارت؛ به منظور بررسی درستی اتصالات ارت استفاده شده است. با ثبت دورهای مقادیر قرائت شده

و مقایسه آنها میتوان به بروز ایراداتی نظیر خوردگی پی برده و نسبت به رفع آنها اقدام کرد.

شکل « ۲۴ »

 سایتهای موبایل و دکلهای مایکروویو یا دکلهای رادیویی نیز از جمله موارد مشابه هستند. در شکل ۲5 دکلی با چهار پایه مشاهده

میشود که هر پایه جداگانه با اتصال به یک حلقه مسی مدفون، زمین شده است. همانند مثال قبل در اینجا هم از دستگاه ارتسنج برای

تست درستی اتصالات الکتریکی استفاده میشود و هدف سنجش اندازه واقعی مقاومت ارت نیست.

شکل « ۲۵ »

راهنمای ارت سنجی کلمپی  

 مقاومت الکترود ارت کافوهای مخابراتی را میتوان مطابق شکل ۲6 اندازه گرفت. زره کابلها به شینه ارت متصل شده و این شینه نیز

به الکترود ارت ارتباط یافته است. در این حال بایستی حلقه دستگاه را به سیم یا کابلی که شینه ارت را به الکترود ارت متصل میکند حلقه

کرد. در صورت لزوم میتوان از یک کابل اضافی برای افزایش طول آن بهره برد.

شکل « ۲۶ »

  راهنمای ارت سنجی کلمپی

 در پستهای برق میتوان برای بررسی درستی اتصالات به ارت از این دستگاه استفاده نمود. مشکل اصلی در این مورد میتواند تداخلات

ناشی از جریان القایی در شبکه ارت باشد.

شکل « ۲۷ »

وضعیت اتصال به ارت در نردهها و حصارکشی اطراف پست نیز با ارت سنج کلمپی قابل بررسی است.

 برای اندازهگیری ارت بدون الکترود میتوان کاربردها و موارد استفاده زیادی ذکر کرد. بررسی اتصال ارت ترانسفورمرهای کامپکت پد

مانتد (pad mounted) یکی از آنهاست. ممکن است اتصالات زیادی به الکترود ارت موجود برقرار شده باشد و لازم باشد که گیره دستگاه

پائینتر از سایر اتصالات و مستقیما به دور خود الکترود ارت حلقه شود. اگر این اتصالات به جای یک الکترود همگی به یک ارت گسترده

متصل شده باشند - به دلیل موجود نبودن مسیر ارت در حلقه مورد سنجش - اندازهگیری به تست درستی اتصالات مبدل خواهد شد.

شکل « ۲۸ »

راهنمای ارت سنجی کلمپی  

* اندازهگیری جریان نشتی به زمین

در اغلب ارتسنجهای کلمپی امکان اندازهگیری جریان نشتی به زمین نیز فراهم میباشد. مزیت این اندازهگیری در درجه اول ایمنی کاربر

است، یعنی در صورت مشاهده عبور جریان، بایستی از تماس مستقیم با مدار خودداری کرده و موارد ایمنی را رعایت کرد تا مشکل برطرف

گردد.

بعلاوه وجود جریان نشتی نشانگر عدم تعادل در مدار است. اگر خطوط یک سیستم سه فاز بهصورت جداگانه و جدا از هم مورد استفاده قرار

گیرند، احتمال عدم تعادل وجود دارد. در این حالت سیستم برای جبران عدم تعادل، جریان مورد نیاز را از اتصال زمین تامین میکند که نتیجة

آن اتلاف انرژی و هزینه و اعمال فشار به سیستم زمین خواهد بود. علت دیگر جریان نشتی ممکن است از بین رفتن تدریجی عایقها و

برقراری جریانی باشد که پائینتر از حد آستانة فیوز است ولی از نظر ایمنی مشکل آفرین خواهد بود.

در هر صورت علت نشتی جریان به الکترود زمین باید بررسی شده و تدابیر لازم اتخاذ گردد.

* مسائلی که باعث بروز خطا میشوند

عدم آشنایی کافی با مدار تحت سنجش. دو قاعدة مهم در استفاده از روشهای بدون نیاز به الکترود: ▪

- لزوم وجود لوپ یا حلقه

- لزوم وجود مسیر زمین در مدار مورد نظر )مگر اینکه هدف بررسی درستی اتصالات باشد. ضمناً مواردی نظیر شکل 15 را در نظر داشته

باشید(

جمعشدن آلودگی در سر حلقه دستگاه: ▪

شار مغناطیسی بین سیمپیچ القاگر و سیمپیچ اندازهگیر جاری میشود و آلوده شدن دهانة بین دو حلقه، تغییر در مدار مغناطیسی را بهوجود

میآورد. در نتیجه اندازهگیری با خطا همراه خواهد شد. در دهانة برخی دستگاهها دندانه یا قفلی تعبیه شده که مکانی برای جمعشدن آلودگی

بوده و نظافت آن را مشکل میکند یا حتی ممکن است هنگام تمیزکاری به دستگاه آسیب وارد شود.

تاثیر نویز بر اندازهگیری: ▪

اندازهگیری در محیطهای دارای نویز )نظیر پستها( میتواند منجر به جاری شدن جریان ناشی از نویز در الکترود تحت سنجش شده و نوسان

حاصل از اندازهگیری قرائت آن را با مشکل همراه کرده یا حتی غیرممکن سازد. دستگاهها در برابر نویز حساسیتهای متفاوتی دارند.

  راهنمای ارت سنجی کلمپی

* مزایای اندازهگیری بدون استفاده از میلة کمکی

نیازی به جداسازی الکترود تحت آزمایش از سیستم نیست. ▪

سرعت بیشتر ▪

امکان اندازهگیری اتصال زمین و همبندی ▪

تشخیص اتصالات ضعیف در مدار ▪

امکان استفاده در اراضی سفت، سیمانی یا آسفالت ▪

امکان اندازهگیری جریانی که در الکترود ارت جاری میشود )مشابه آمپرمتر کلمپی( ▪

در صورت نیاز به جداسازی یا حذف یک الکترود ارت میتوان با اندازهگیری جریان عبوری از آن، تصمیم امن و مناسبی اخذ کرد. ▪

در صورت تمایل برای خرید ارتسنج کلمپی به میزانی که دهانة آن باز میشود توجه کنید تا در صورت اندازهگیری هادیهای بزرگی نظیر

تسمة 50 میلیمتری مجبور به جایگزینی بخشی از آن با هادی کوچکتر نشوید. برخی دستگاهها دارای دهانة بیضی شکلی هستند که

اندازهگیری تسمه به عرض 50 میلیمتر و کابل به قطر 3۷ میلیمتر را فراهم میکنند.

* جمعبندی

رعایت دو قانون مهم در مورد این دستگاه هنگام استفاده از آن اهمیت زیادی دارد. نتایج حاصل از اندازهگیری با این دستگاه به ندرت با نتایج

اندازهگیری سهسیمه کاملاً یکسان خواهد بود زیرا این دستگاه حاصل مقاومت یک لوپ را میسنجد و نتیجه به مقدار مقاومت معادل بستگی

دارد. در مواردی که از یک و یا تعداد کمی مسیر به زمین برخوردارند نتایجی بالاتر از مقدار واقعی حاصل خواهند شد. ولی حتی در این موارد

نیز میتوان از یک ارتسنج کلمپی برای تشخیص تغییرات مقاومت در طول زمان و نگهداری سیستم استفاده نمود.

با این حال بر خلاف روش افت ولتاژ، راهی برای اثبات نتیجه حاصل از ارتسنج کلمپی نیست و نتایج به مهارت و دانش کاربر متکی هستند.

وجود یک ارتسنج کلمپی در جعبة ابزار کاربری که به سنجش مقاومت ارت میپردازد در بیشتر مواقع مزایای زیادی میتواند داشته باشد؛

ولی نباید آن را به عنوان تنها وسیلة مورد نیاز تلقی نمود.




به این مطلب امتیاز بدهید: 1 2 3 4 5


دانلود 



شامل:



ASMEIX

QW

WPS,PQR

WPQ

Welding data

QW100:

GENERAL

QW110:

Weld orientation.

QW120

Test position for groovweld

QW130

Fillet weld

QW140

Type and purposes of test and examination

QW150

TentionTest

QW160

Guidbend test

QW170

Notch ToughnesTest

QW180

Fillet weld QW190

Other test and examination

APP I

Round indication

chart

QW200

GENERAL

QW210

PREPERATION OF TEST COUPON

QW250

Welding Variable

QW300

General

QW310

Qualificatinof test

coupon

QW320

Retest and renewal

Of Qualification

QW350

Welding Variable

For welder

QW360

Welding Variable

For welding operator

QW400

Variable

QW410

Technique

QW420

Material Groupin

WPS NO :

SUPPORTING PQR:

WELDINGPROCESS

ELECTRICAL(QW409)

JOINT DESIGHN(QW402)

BASE METAL(QW403)

P NO TO P NO

BASE METAL DIMENTION:

BASE METAL TKH:

POSITION(QW405)

POSITION OF GROOVE:

WELDING PROGRESTION

FILLER METAL (QW404)

ROOT PASS:

OTHER PASS

PREHEAT(QW406)

TEMPRETURE MIN

INTERPASSTEMP

GAS:(QW408)

PWHT(QW407)

TEMP RANGE:

HOLDING TIME:

TECH(QW410)

STRING OR WEAVE

TRAVEL SPEED

ASME B31.3

DCEP=DirectCurretElectrodePositive

DCEN=DirectCurretElectrodeNegativeال

PNO 1 TO 11

آهنی

CS,AS,SS

PNO 21 TO 25

آلومنیم و آلیاژهای آن

P NO31 TO 35

مس و آلیاژهای آن

P NO 41 TO 47

نیکل و آلیاژهای آن

P NO 51 TO 53

تیتانیم و آلیاژ های آن

P NO 61 TO 62

زیر کونیم و آلیاژهای آن

FILLER METAL (QW404)

ROOT PASS:

SFA:

F NO:

A NO ;

OTHER PASS

برای انتخاب فیلر و الکترود باید به ASME II PART C مراجعه نمود

-ابتدا نوع فلز را با توجه به شماره SPEC آن مشخص می نماییم

(ASME II PAR A FOR FEROUS MATERIAL )

ASME II PART B FOR NON FEROUS MATERIAL

-بعد از مشخص شدن نوع متریال به فهرست ASME II PART C مراجعه و بخش

مربوطه را پیدا و فیلر و الکترود را انتخاب نمایید .

-تغییر WPS و انجام PQR مجدد:

-در صورتیکه متغیر ها ی زیر تغییر کنند نیاز به نوشتن WPS مجدد و انجام PQR دوباره می باشد.

- حذف یا اضافه شدن PWHT

- تغییر فلز پایه بر اساس P NO

- تغییر جنس فیلر یا الکترود.

– تغییر ضخامت بیشتر از دو برابر اندازه تایید شده در WPS

-فنون جوشکاری مانند Weave,String

- کاهش دمای پیش گرم بیشتر از 100 درجه فارانهایت

2 - تغییر در متغیر های زیر نیاز به تکرار WPS و انجام PQR مجدد ندارد.

-طرح اتصال

-Welding Progrestion

-قطر فیلر یا الکترود

-قطر لوله

3 - تغییر در متغیر های زیر در صورتیکه آزمایش ضربه نیاز باشد منجر به تکرار WPS و انجام مجدد PQR

خواهد شد.

-افزایش در گرمای ورودی

- تغییر در قطبیت جریان

به متغیر های گروه اول ضروری , گروه دوم غیر ضروری و گروه سوم متغیر های مکمل می گویند .

ASME IX ARTICLE II QW252-264 برای همه روش های جوشکاری این مورد را بیان کرده است




به این مطلب امتیاز بدهید: 1 2 3 4 5

تاريخ 1395/8/18 | توسط piping | نسخه قابل چاپ | بازدید 39




به این مطلب امتیاز بدهید: 1 2 3 4 5

تاريخ 1395/8/16 | توسط piping | نسخه قابل چاپ | بازدید 9




به این مطلب امتیاز بدهید: 1 2 3 4 5

دانلود کتاب انواع دستگاه های حفاری

تاريخ 1395/8/14 | توسط piping | نسخه قابل چاپ | بازدید 18





دانلود 


The Rig Types




دستگاه های حفاری خشکی Land

دستگاه های حفاری دریایی   Offshore

سکوهای ثابت Fixed Platforms

سکوهای فولادی شمع شده Piled Steel Platforms

سازه های وزنی Gravity Structures

دستگاه های حفاری نیمه شناور Semi-Submersible

کشتی حفاری Drill Ship

CB : Control Buoy

DDCD : Deep Draft Caisson Vessel

DDF : Deep Draft Floater

DDS : Deep Draft Semi

MODU : Mobil Offshore Drilling Unit

TLP : Tension Leg Platform

Semi-FPU: Semi-Submersible Floating Production Unit




به این مطلب امتیاز بدهید: 1 2 3 4 5

تاريخ 1395/8/10 | توسط piping | نسخه قابل چاپ | بازدید 0


به این مطلب امتیاز بدهید: 1 2 3 4 5

مجله تخصصی پایپینگ - آرشیو 1395/8

پر امکانات ترین سرویس وبلاگ دهی